Hilma af Klint, the pioneer who hid her own revolution - Royal Talens

Hilma af Klint, de pionier die haar eigen revolutie verborgen hield

Wereldwijd is minder dan vijf procent van de kunstwerken in grote musea gemaakt door vrouwen. Toch werd een van de grootste revoluties in de moderne kunst stilletjes gestart door een vrouw die ver weg werkte van de avant-garde. Lang voordat Kandinsky of Mondriaan begonnen te experimenteren met niet-figuratieve kunst, maakte Hilma af Klint wat nu wordt gezien als de eerste echt abstracte schilderijen. Ze veranderde de toekomst van de kunst en verborg vervolgens, verbazingwekkend genoeg, de hele revolutie.

Lees meer

Een klassiek geschoolde kunstenaar met een enorme nieuwsgierigheid

Hilma af Klint (1862–1944) was een Zweedse kunstenaar met een scherp verstand, een zachtaardige uitstraling en een levenslange fascinatie voor zowel de zichtbare als onzichtbare aspecten van de natuur. Ze was opgeleid als klassiek schilder en kon botanische details met wetenschappelijke nauwkeurigheid weergeven, maar ze wilde meer dan alleen de fysieke wereld beheersen. Ze wilde begrijpen hoe het leven zich op spiritueel en energetisch niveau ontvouwde, een nieuwsgierigheid die haar ver buiten de academische conventies bracht.

Hilma Klint sitting at a desk in a room with a portrait on the wall

Op zoek naar het onzichtbare

Haar artistieke ontwikkeling ging sneller toen ze zich aansloot bij een kleine groep vrouwen die bekend stond als ‘The Five’. Ze kwamen regelmatig bij elkaar om te mediteren, automatisch te tekenen en te kijken of creatieve beelden misschien uit diepere lagen van het bewustzijn komen. In haar notitieboekjes schreef Hilma dat bepaalde schilderijen ‘met grote kracht, rechtstreeks door mij heen geschilderd’ verschenen, alsof ze ideeën ontving in plaats van ze zelf te bedenken. Deze intuïtieve manier opende de deur naar een nieuwe beeldtaal.

De schilderijen voor de tempel

Tussen 1906 en 1915 maakte ze haar meest ambitieuze serie, de ‘Schilderijen voor de tempel’. Deze werken zijn groot, kleurrijk, symbolisch en helemaal niet figuratief. Spiralen, diagrammen, botanische motieven en geometrische structuren komen samen in een visuele kosmologie die je in de westerse kunst van die tijd nergens anders tegenkomt.

Deze doeken, waarvan sommige meer dan drie meter hoog zijn, dateren van enkele jaren vóór Kandinsky's abstracties en werden bedacht als onderdeel van een compleet filosofisch systeem.

Hilma bedacht zelfs een specifieke plek voor deze werken. Ze stelde zich een rond of spiraalvormig gebouw voor, de ‘tempel’, waarin bezoekers langzaam door de ruimte zouden klimmen terwijl de schilderijen hen op een innerlijke reis zouden begeleiden. Kunst was voor haar geen decoratie, maar een vorm van spirituele architectuur.

Erkenning die te vroeg kwam

Rond die tijd ontmoette ze Rudolf Steiner, de Oostenrijkse filosoof en grondlegger van de antroposofie en de Waldorfschoolbeweging. Hilma keek enorm tegen hem op en hoopte dat hij het belang van haar werk zou inzien. Steiner vond haar ideeën wel interessant, maar zei ook dat “de mensheid nog niet klaar was” voor haar abstracte visies.

Dat was niet de aanmoediging waarop ze had gehoopt. Ze trok zich steeds meer terug en vroeg later om haar werken pas twintig jaar na haar dood te tonen.

Een kleine anekdote geeft de toon van hun ontmoeting weer. Toen ze Steiner toestemming gaf om een aantal schilderijen te lenen, vergat hij ze maandenlang in zijn kantoor. Hilma stuurde uiteindelijk een beleefd briefje met het verzoek om ze terug te geven. Het is een stille herinnering aan hoe onzichtbaar haar baanbrekende prestaties tijdens haar leven waren.

Een erfgoed dat te laat werd ontdekt

Na haar dood bleven meer dan 1200 schilderijen en tienduizenden pagina's met aantekeningen tientallen jaren op de zolder van haar neef liggen. Toen ze eindelijk weer tevoorschijn kwamen, besefte de wereld hoe vooruitstrevend ze was geweest. Veel werken, gemaakt op aan elkaar geplakte vellen papier die op grotere dragers waren bevestigd, laten nu hun kwetsbaarheid zien, een subtiele les dat materiaal ertoe doet, vooral als de toekomst misschien wel meer terugkijkt dan je ooit had gedacht.

Art gallery with colorful abstract artworks on the walls from Hilma Klimt

Justyna sitting at a table with art supplies in front of a colorful abstract mural.

Over de auteur

Justyna Pennards is een kunstenaar die gelooft dat je altijd en overal kunt groeien, in elke fase van je leven. Ze haalt inspiratie uit de natuur en botanische tuinen en onderzoekt in haar werk de relatie tussen levende systemen en de gebouwde omgeving. Naast haar kunstenaarswerk is ze technisch adviseur bij R&D bij Royal Talens, waar ze artistiek onderzoek combineert met materiaal- en technische expertise om duurzame groei, reflectie en creativiteit te stimuleren.

Empower your creativity

Hilma af Klint, de pionier die haar eigen revolutie verborgen hield

Een klassiek geschoolde kunstenaar met een enorme nieuwsgierigheid

Op zoek naar het onzichtbare

De schilderijen voor de tempel

Erkenning die te vroeg kwam

Een erfgoed dat te laat werd ontdekt

Over de auteur

Onze producten

Royal Talens

Inspiratie

Nieuwsbrief

Hilma af Klint, de pionier die haar eigen revolutie verborgen hield

Een klassiek geschoolde kunstenaar met een enorme nieuwsgierigheid

Op zoek naar het onzichtbare

De schilderijen voor de tempel

Erkenning die te vroeg kwam

Een erfgoed dat te laat werd ontdekt

Over de auteur

Related blogs