Women in Art: Miriam Hommes

Miriam Hommes is beeldend kunstenaar in Amsterdam. Eind jaren ’80 studeerde zij af aan de Gerrit Rietveld Academie in Schilderen/Grafiek. Sindsdien heeft zij een omvangrijk oeuvre opgebouwd en daarbij vooral onderzoek gedaan naar materiaal, vorm, symboliek en compositie. Naast haar artistieke praktijk werkt zij als docent bij de Wackers Academie en verder onder andere bij het Van Gogh Museum en in haar eigen atelier in Amsterdam Oost.

Bekijk video

Het maatschappelijk belang van zichtbaarheid voor vrouwelijke kunstenaars, ongeacht hun leeftijd, is vandaag relevanter dan ooit. Tentoonstellingen zoals Unravel (Stedelijk Museum), Mirga-Tas (Bonnefantenmuseum), Radicaal (museum Arnhem) en het werk van Chantal Spit (Cloud) hebben laten zien hoe actueel het thema is.

Vrouwelijke kunstenaars en hun invloed

Mijn werk heeft altijd de invloed van vrouwelijke kunstenaars getoond. Begrip van de technische aspecten van hun werk heb ik altijd gekoppeld aan interesse voor de historische en culturele context waarin zij werkten. Vrouwelijke kunstenaars hadden vaak te maken met structurele (sociale) obstakels in een door mannen gedomineerde kunstwereld en familierelaties, en hun werk en invloed werden lange tijd ondergewaardeerd of zelfs genegeerd.

Kunstenaars zoals Tamara de Lempicka (groots en meeslepend leven), Georgia O’Keeffe (verkenning van grenzen en verovering van haar positie), Louisa Mattiasdottir (over schoonheid), Suzanne Valadon (vrouwelijke fauvist), Helene Schjerfbeck (modernistisch expressionistisch), en hedendaagse stemmen zoals Cecily Brown en Lubaina Himid zijn hierbij voor mij belangrijke inspiratiebronnen.

‘Still life with vase’ - 2016, olie op doek, 100 x 120 cm

Artistieke Visie

In mijn werk zoek ik voortdurend naar tegenstrijdigheden, zowel in thematiek als in vorm, kleur en materiaal. Mijn werken zijn vaak ingegeven door ogenschijnlijk alledaagse onderwerpen, zoals het leven van de jonge vrouw, het moederschap en abstracties van gewone of zelfs banale objecten.

Ik speel bewust met contrasten. Bijvoorbeeld door grote, eenvoudige vormen te combineren met een dynamisch en expressief gebruik van olieverf. Mijn kleurenpalet is krachtig en vaak onverwacht, wat bijdraagt aan de energie en emotie van het werk. Hierdoor worden de ogenschijnlijke eenvoud en herkenbaarheid van mijn onderwerpen uitgedaagd door een visuele intensiteit die de kijker uitnodigt om verder te kijken en meer te ontdekken, ook door de keuze van het materiaal, zoals houtskool, olieverf en beweging. Grote formaten, en een klein alledaags verhaal; ze vertellen iets over het optimisme, de troost en schoonheid van het schilderen.

In mijn meeste recente werk is met de voorkeur op ronde vormen en zachter materiaal zoals pastel meer ingezoomd op rust en op nog meer eenvoud en abstractie. Mijn olieverfschilderijen van recentere data tonen een soort heimwee naar de aanpak van vroeger, en bewustwording en (her)waardering van de inspiratie van vrouwelijke kunstenaars die als een rode draad door mijn oeuvre en carrière loopt.

‘Pink Room’ - 2018, olie op doek, 100 x 120 cm

Belang van materiaal

Olieverf bepaalde tot nog toe de kern van mijn werk; een flexibel en maakbaar materiaal dat zich onder mijn handen laat kneden. Met kwast, paletmes, lappen stof en houtskool bewerk ik het doek, waarbij ik laag over laag opbouw. Nat-in-nat technieken worden afgewisseld met schrale ondergronden, resulterend in een rijke, gelaagde verfhuid waarin elke streek en lijn een verhaal vertelt.

Mijn inspiratie komt uit uit een fascinatie voor ambacht en beeld. Iets wat ik jaren geleden zag in een museum, zoals het kleurgebruik van een andere kunstenaar of de aandacht voor kleine thema’s bij de impressionisten, kan onverwacht terugkeren in mijn werk in een expressionistische vertaling. De grote houten beelden van Baselitz, sculpturen van Barbara Hepworth, naïeve schilderijen op een rommelmarkt, of de volkskunst van Oost-Europa, zoals hinterglas-schilderingen, hebben allemaal hun sporen nagelaten in mijn werk.

Deze diversiteit aan invloeden creëert een continu speelveld waarin klassieke moderne meesters zoals Joan Mitchell, Lee Krasner, Helen Frankenthaler, Matisse, Von Jawlensky en Morandi een prominente rol spelen.

De dynamiek van het maakproces – de explosie van kleur, de beweging, en het symbolische en monumentale gebaar – vormt een expressie van een veelbewogen leven. Dit grote, robuuste schilderen weerspiegelt zowel de persoonlijke ervaringen als de universele thema’s die ik verken en spiegel aan mijn (vaak vrouwelijke) inspiratiebronnen.

‘Untitled’ – 2019, olie op doek, 100 x 120 cm

Inspiratie bieden en krijgen

Sinds mijn afstuderen aan de Gerrit Rietveld Academie, onder invloed van docenten zoals Charlotte Mutsaers, Selma Trapman en Jan Sierhuis, heb ik een eigen handschrift en taal ontwikkeld veelal geïnspireerd én geraakt door vrouwelijke kunstenaars. Deze kracht heeft er ook voor gezorgd dat ik zelf een bron van inspiratie kon zijn in mijn diverse docentschappen.

En… je krijgt er ook veel voor terug. Er is immers niets zo inspirerend als lesgeven… En werken met goed materiaal natuurlijk!

‘Stilleven met bal’ – 1991, olie op doek, 170 x 190 cm