Royal Talens respecteert de privacy van uw gegevens

We gebruiken functionele cookies om uw gebruik van onze website anoniem te analyseren, zodat u een vlekkeloze en geoptimaliseerde website krijgt. Via personalisatiecookies kunnen we de website aanpassen aan uw voorkeuren en gedrag.

Als u meer wilt weten over welke cookies we plaatsen of als u deze wilt resetten, ga dan naar onze cookie-pagina en privacyverklaring.

Functionele cookies zorgen ervoor dat u een foutloze en geoptimaliseerde website krijgt.
Deze cookies worden gebruikt om advertenties af te stemmen op uw interesses, zowel op royaltalens.com als op andere websites. Ze bieden ook de mogelijkheid om nieuwsbrieven voor u persoonlijk relevant te maken.
Social media cookies zorgen ervoor dat u reacties kunt plaatsen en informatie kunt delen met uw vrienden en / of uw netwerk.

Hulpmiddelen: fixatieven

Wanneer en hoe wordt retoucheervernis gebruikt?

Gebruik van retoucheervernis

Retoucheervernis (soms ook tussenvernis of uithaalvernis genoemd) wordt gebruikt voor het ophalen van ingeschoten (matte) plekken en voor tijdelijke bescherming (voorlopig slotvernis) van een niet volledig droog olieverfschilderij.

Retoucheervernis tijdens het schilderproces

Tijdens het schilderen kunnen "ingeschoten" plekken ontstaan: de verf slaat mat weg, de intensiteit van de kleur neemt af. Dit is niet te vermijden en wordt veroorzaakt door een combinatie van de gebruikte kleur, het soort en de hoeveelheid toegevoegd verdunningsmiddel en de absorptie van de ondergrond.

De hoeveelheid olie in de verf kan per kleur verschillen, hoeveel verdunningsmiddel er wordt toegevoegd eveneens. Als verf relatief weinig olie bevat waarvan een deel door de ondergrond wordt geabsorbeerd, kan de kleur inschieten.

Om nu het schilderij op kleurharmonie te beoordelen is moeilijk, met als gevolg dat ook het nemen van de juiste beslissingen over hoe verder geschilderd moet worden een probleem is. Door de ingeschoten plekken (als ze goed handdroog zijn) zeer dun te behandelen met retoucheervernis komen glans en kleur weer terug. Als de ingeschoten plekken erg absorberend zijn kan het nodig zijn de handeling (na tussentijdse droging) te herhalen voordat glans en kleur weer op peil zijn.

De vernis droogt in enkele uren en laat een poreuze film achter die daarmee weer geschikt is voor hechting van een volgende verflaag.

LET OP: Het is van groot belang de retoucheervernis zeer spaarzaam op te brengen omdat de nog niet volledig droge verf kan oplossen in het oplosmiddel van de vernis. Bij voorkeur opbrengen met een spuitbus.

Retoucheervernis als voorlopig slotvernis

Tevens kan retoucheervernis als voorlopige slotvernis worden aangebracht om het schilderij een egale glans te geven en als bescherming tegen vuil.

Daar het vernis in een dunne laag poreus is, kan het droogproces van de verf doorgaan.

LET OP: Voor deze toepassing is het ten zeerste aan te raden het schilderij minimaal enkele maanden te laten drogen. Al is de verf in een eerder stadium aan de oppervlakte handdroog, de verf daaronder is dat zeker nog niet. Het oplosmiddel van het vernis dringt in de onderlaag en brengt de nog niet droge olie naar boven. Als dit gebeurt kan het schilderij maandenlang pikkerig blijven en zullen verontreinigingen als stof zich aan de verf hechten.

Na volledige droging van de verf kan een slotvernis over de retoucheervernis worden aangebracht.

De retoucheervernis blijft plakkerig, waar kan dit aan liggen?

Een veel gemaakte vergissing bij de toepassing van retoucheervernis is dat de vernis te snel en te overmatig wordt opgebracht.

Het oplosmiddel van de vernis zal, indien opgebracht op een olieverf die net handdroog is, een deel van de olie in de verf alsnog oplossen waardoor de olie boven op de verf komt te liggen en een kleverige laag vormt. Als de retoucheervernis als tussenvernis is gebruikt waar vervolgens weer overheen geschilderd wordt is er niets aan de hand.

Wordt retoucheervernis echter als voorlopige slotvernis te snel aangebracht dan voltrekt zich hetzelfde verschijnsel met als gevolg dat de buitenkant van de verffilm zal bestaan uit een mengsel van olie en hars. Deze laag zal maandenlang kleverig blijven en geduld is hier de enige oplossing.

Daar dit niet de bedoeling is, is het raadzaam om met het opbrengen van het vernis een paar maanden te wachten tot de verf wat meer doordroogd is, bij een zeer dunne verflaag toch minstens een maand.

Bovendien is het in de eerste plaats van groot belang om retoucheervernis in alle gevallen spaarzaam aan te brengen. Hoe meer vernis, hoe meer oplosmiddel er wordt opgebracht en hoe sterker het probleem zich zal voordoen. Bovendien bezitten alleen dunne lagen retoucheervernis voldoende poreusheid die van belang is voor de hechting van volgende verflagen (tussenvernis) en voor het doorlaten van zuurstof voor verdere droging van de verf (voorlopige slotvernis).

Welke vernis is geschikt voor acrylverf?

Amsterdam Acrylvernissen zijn speciaal samengesteld voor een duurzame afwerking van acrylschilderijen.

Het vernis bestaat uit een oplossing van acrylaathars in terpentine en terpentijnolie, is zowel glanzend als mat verkrijgbaar en vormt na droging een flexibele film.

Amsterdam Acrylvernis mat is gematteerd met silica's (verg. verpulverd glas) en moet voor gebruik goed worden geschud. Voor een goede hechting is het aan te bevelen om een acrylschilderij voor het vernissen af te nemen met terpentine.  

Kunnen verschillende vernissen onderling worden gemengd?

Ja, glanzende en matte vernis van dezelfde soort/type* kunnen in elke verhouding gemengd worden tot de gewenste glansgraad.

Bij het aanbrengen van een vernis dat matteringsmiddel bevat moet als laatste handeling de vernis in één richting uitgestreken worden om een egale matheid te verkrijgen.

 

* Dezelfde types zijn: Acrylvernis mat en glans of bij schilderijvernis mat en glans.

Hoe breng je vernis aan met een spuitbus?

Voorbereiding:

  • Zorg dat de verf goed droog is; bij dunne tot normale laagdikte duurt dat ongeveer een jaar, bij dikkere lagen meerdere jaren. 
  • Moet een schilderij gevernist worden dat al meerdere jaren oud is, dan kan het oppervlak van de schildering eerst worden afgenomen met een doek waarop wat terpentine is aangebracht. Hiermee wordt het vuil van het doek gehaald en wordt de verfhuid enigszins open. De vernis zal dan beter hechten.

Stappen bij het vernissen:

  • De matte en de satijn vernis bevatten matteringsmiddelen die uitzakken in de vernis en moeten daarom voor gebruik goed worden geschud; dit om glansverschillen te voorkomen.
  • Zorg dat zowel het schilderij als de vernis op kamertemperatuur zijn.
  • Het is goed het schilderij vlak neer te leggen (ruim neerleggen op stuk karton, plastic of kranten).
  • Houdt de spuitbus horizontaal (niet naar beneden richten) en spuit naar voren zodat een nevel van vernis neerdaalt op het schilderij. 
Ik heb wel gehoord dat je pas na een jaar een slotvernis mag aanbrengen. Kan dit echt niet eerder?

Nee, tenzij de verflaag heel dun is kan dat niet eerder worden gedaan.

Een olieverfschilderij kan bij normale laagdikte na ongeveer een jaar worden gevernist, bij zeer dunne lagen enkele maanden eerder, bij dikkere lagen pas na meerdere jaren.

LET OP: Indien een vernis te vroeg wordt aangebracht, bestaat het risico dat het oplosmiddel van de vernis de nog niet geheel gedroogde olie in de verf oplost en deze aan de oppervlakte brengt. Als dit gebeurt, kan het schilderij vele maanden tot zelfs jarenlang kleverig blijven en is aanhechting van stof moeilijk te voorkomen.  

Moet op een olieverfschilderij een voorlopige slotvernis worden aangebracht?

Het aanbrengen van een voorlopige slotvernis is niet noodzakelijk maar kan gewenst zijn als het schilderij glansverschillen vertoont en voor het aanbrengen van de slotvernis wordt tentoongesteld. Bovendien is de verf dan beschermd tegen vuil.  

Moet een olieverfschilderij gevernist worden? Hoe lang moet een schilderij drogen voordat een slotvernis kan worden aangebracht?

Olieschilderijen – redenen en tijdstip voor vernissen

Een olieverfschilderij moet gevernist worden. Vernis beschermt het tegen veroudering en tegen vuil. Wanneer: na minstens 1 jaar droogtijd.

Olieverf is een chemisch (oxidatief) drogende verf, de olie droogt door zuurstofopname uit de lucht. Hierdoor worden de moleculen in ketens aan elkaar gekoppeld. (Ultraviolet)licht is nodig om hiervoor de energie te leveren. De chemische droging van lijnolie neemt veel meer tijd in beslag dan de fysische droging van de andere verfsoorten.

Afhankelijk van de laagdikte en het type pigment is de verffilm handdroog in ongeveer één tot zes weken. Het geheel doordrogen van de film duurt ongeveer een half jaar tot één jaar en bij erg dikke lagen zelfs meerdere jaren.

De opname van zuurstof stopt dan niet; nu treedt het verouderingsproces in werking. Na het drogen van de verf is het dan ook raadzaam het schilderij met een slotvernis te behandelen. De opname van zuurstof en daarmee het verouderingsproces wordt hierdoor afgeremd.   

Ook is het belangrijk dat de verf door een vernis wordt beschermd tegen vuil. Stof en aanslag nestelen zich in de loop van de tijd niet alleen op, maar ook in de verflaag. Is een schilderij gevernist, dan kan de vernislaag met vuil en al worden verwijderd zonder de verf te beschadigen.

In verband met de duurzaamheid van de verffilm mag een schilderij pas gevernist worden als de verf geheel droog is. Het aanbrengen van een voorlopige slotvernis is niet noodzakelijk maar kan gewenst zijn als het schilderij glansverschillen vertoont en voor het aanbrengen van de slotvernis wordt tentoongesteld. Bovendien is de verf dan beschermd tegen vuil.

Moet een schilderij gemaakt met Cobra watervermengbare olieverf gevernist worden?

Ja, de zuurstofopname en daarmee het verouderingsproces wordt door een slotvernis afgeremd. Tegelijk wordt de uiteindelijke glansgraad bepaald en is de verf beschermd tegen atmosferische verontreinigingen. 

Cobra waterverdunbare olieverf droogt net als traditionele olieverf door opname van zuurstof, een chemisch proces. Nadat de verf geheel droog is zal dit oxidatieproces niet stoppen en treedt een verouderingsproces in werking. Op den duur kan dit zichtbaar worden als craquelé. Nadat de verf geheel droog is (bij normale laagdikte ongeveer een jaar, bij zeer dunne lagen enkele maanden eerder, bij dikkere lagen meerdere jaren) is het dan ook raadzaam om een slotvernis aan te brengen. De zuurstofopname, en daarmee het verouderingsproces, wordt door de vernislaag afgeremd.

Wat is een damarvernis?

Damarvernis is een in terpentijn opgeloste natuurlijke boomhars en is van de traditionele vernissen vrijwel de enige die nog wordt gebruikt.

De damarvernis geeft een hoge glans. Kan na verloop van tijd verouderingsverschijnselen vertonen, zoals vergeling en craquelé.

Droogt binnen enkele uren.

Hoe kan een oude vernislaag worden verwijderd?

LET OP: Indien een schilderij gevernist is voordat de verf de tijd gehad heeft volledig te drogen, zal de verf onder het vernis nog geruime tijd zacht blijven omdat de vernislaag de verf afsluit van zuurstof en daardoor moeilijk verder kan drogen. In dit geval kan bij het verwijderen van de vernis ook de verf (gedeeltelijk) oplossen.

Bij het verwijderen van oude vernislagen dient men voorzichtig te werk te gaan en goed op te letten of zich tijdens het schoonmaken geen problemen voordoen.

Stap 1:

Neem een platte kwast van een paar cm breed, doop die in terpentine (gebruik hiervoor ALLEEN de terpentine 090) en bestrijk een oppervlakte van zo'n 15 x 15 cm.

Stap 2:

Wacht tot de vernis begint te zwellen, spoel ondertussen de kwast uit en herhaal de handeling over de opgezwollen vernis. Deze zal nu gedeeltelijk oplossen in de terpentine die in de kwast zit.

Stap 3:

Blijf de handeling steeds met een uitgespoelde kwast herhalen tot alle vernis op deze plek is verwijderd.

Stap 4:

Behandel vervolgens een volgend stuk.

LET OP: Als de vernis verwijderd is lijkt er een witte waas op het schilderij te zitten. Deze verdwijnt als er uiteindelijk een nieuwe vernislaag wordt opgebracht.

Is de Amsterdam Acrylvernis ook geschikt als slotvernis voor olieverf.

Onze Amsterdam acrylvernissen zijn ook geschikt als slotvernis voor olieverf maar hebben wel iets andere eigenschappen.
- Ze hebben een andere glans
- Ze zijn meer thermoplastisch
- Ze zijn flexibeler

Verschillen tussen de Talens Acrylvernissen en Schilderijvernissen

De Acrylvernis (glanzend 114 en mat 115, voor zowel olie- als acrylverf) is een slotvernis, maar heeft niet dezelfde eigenschappen als de Schilderijvernis (glanzend 002 en mat 003).

De Acrylvernis is een oplossing van acrylaathars in terpentine, de Schilderijvernis een oplossing van low molecular weight resin in terpentijn (in de spuitbus terpentine).

Beide harssoorten vergelen niet.

De 002 is glanzender dan de 114, de 115 matter dan de 003 (glanzende en matte vernis van dezelfde soort zijn onderling mengbaar tot een gewenste glansgraad).

Het matteringsmiddel in de 003 bestaat uit wassen die opgelost zijn in de terpentijn; de vernis ziet er in de fles glashelder uit, maar vertoont na droging een eiglans.

Het matteringsmiddel in de 115 bestaat uit silica's (vergelijk verpulverd glas); deze vernis moet voor gebruik goed worden geschud daar het matteringsmiddel uitzakt in de flacon. In de spuitbus is het matteringsmiddel voor beide vernissen silica's.

Voor een egale (matte) glansgraad moet een vernis dat een matteringsmiddel bevat en met de kwast wordt aangebracht in één richting worden uitgestreken. De Acrylvernis vormt een flexibeler film dan de Schilderijvernis. Dit is voornamelijk van belang bij gebruik op acrylverf, daar deze verf eveneens een flexibele film vormt.

Alvorens een slotvernis wordt aangebracht dient een zeer dunne laag olieverf minstens een half jaar te hebben gedroogd, een normale laag één jaar, dikke tot zeer dikke lagen tot meerdere jaren. Als een droge olieverflaag veel olie bevat verdient het in verband met een goede hechting aanbeveling het schilderij voor het vernissen met terpentine af te nemen.

In de fles schilderijvernis mat zitten witte vlokken. Hoe komt dit? Is de vernis nog te gebruiken?

Het matteringsmiddel in Talens Schilderijvernis mat is een wassoort die opgelost is in het oplosmiddel en bij lage temperaturen kan gaan 'vlokken'. Door de vernis te verwarmen ('au bain-marie' of onder een straal heet water) wordt het matteringsmiddel weer egaal opgelost en kan de vernis weer gebruikt worden.  

Hulpmiddelen: mediums

Kan ik ook direct Cobra schildermedium aan de verf toevoegen?

Cobra Schildermedium kan direct aan de verf worden toegevoegd.
De verf wordt dan behalve dunner ook vetter. Schildermedium verhoogt de duurzaamheid van de verffilm.

Er kan op deze wijze 'nat in nat' gewerkt worden; in het werk schilderen zolang de verf nat is. Desgewenst kan het medium met water minder vet worden gemaakt; net als de verf is Cobra Schildermedium watervermengbaar.

Ook kan Cobra schildermedium worden gebruikt bij het schilderen in lagen. Voordat een volgende laag wordt opgebracht, moet de voorgaande laag zo droog zijn dat ze beslist niet meer oplost in een volgende laag.

In verband met de uiteindelijke duurzaamheid van de verffilm moet bij gelaagd schilderen de regel 'vet over mager' worden gevolgd: elke volgende laag moet wat meer olie bevatten.

Water maakt de verf mager, medium maakt de verf vetter. Voor de eerste laag kan de verf met water worden verdund, voor de volgende lagen met een combinatie van water en medium. Door het mengsel uit steeds minder water en meer medium te laten bestaan, wordt elke verflaag wat vetter.

Welke toepassingen heb je voor Cobra Schilderpasta?

Cobra schilderpasta is een kleurloos en watervermengbaar medium dat in elke verhouding met Cobra watervermengbare olieverf kan worden gemengd.

De dikte is hetzelfde als die van de verf en de pasta zou dan ook omschreven kunnen worden als een watervermengbare olieverf zonder pigment.

Cobra Schilderpasta kent verschillende toepassingen.

  • Vermeerderen van de hoeveelheid verf. Cobra Schilderpasta kan in elke verhouding met de verf worden gemengd. Zo kan voor impasto-technieken van duurdere kleuren meer verf worden gemaakt zonder dat er een kleurverschil optreedt. Hoe meer pasta er wordt toegevoegd, hoe transparanter de verf zal zijn; afhankelijk van het type pigment zal dit in dikke lager echter niet of nauwelijks zichtbaar zijn.
  • In combinatie met transparante pigmenten kunnen doorzichtige dikkere lagen worden aangebracht met een glacerende werking. 
  • Verminderen van de kleurkracht. De kleurkracht van de verf zal afnemen evenredig aan de hoeveelheid Cobra Schilderpasta die wordt toegevoegd. Dit kan met name van belang zijn bij de Alla prima (nat in nat) techniek, als kleuren met sterk uiteenlopende kleurkracht op het schilderij in elkaar worden gemengd. Door meer Cobra Schilderpasta toe te voegen aan een sterkere kleur zal deze minder overheersen.   
Wat is een siccatief?

Een siccatief is een verdunning van metaalverbindingen en dient voor versnelling van de chemische droging van de olieverf.

Zeer spaarzaam inzetten, gebruik tot een minimum beperken.

Lees meer

Kan een siccatief onbeperkt worden toegevoegd?

In het algemeen kan worden gesteld dat het gebruik van siccatieven tot een minimum beperkt moet worden. Behalve het drogingsproces, wordt door toevoeging van siccatief ook het verouderingsproces van het schilderij bespoedigd.

Om problemen te voorkomen mag aan de verf nooit meer dan 2% Siccatief Courtrai worden toegevoegd en nooit meer dan 5% Siccatief Harlem. In het algemeen kan worden gesteld dat het gebruik van siccatieven tot een minimum beperkt moet worden.

Wat is het verschil tussen het lichte Siccatief Courtrai en het donkere Siccatief Harlem?

De droging van olieverf kan globaal gescheiden worden in oppervlaktedroging en dieptedroging. Afhankelijk van uit welke metaalverbindingen een siccatief is samengesteld, zal óf de dieptedroging, óf de oppervlaktedroging worden gestimuleerd.  

Het lichte siccatief, Siccatief Courtrai genaamd, versnelt vooral de dieptedroging. Het donkere Siccatief Harlem daarentegen versnelt de oppervlaktedroging en zorgt voor dieptedroging.

Wanneer kan een acrylmedium worden gebruikt?

Mediums worden gebruikt om de eigenschappen van de verf te veranderen. Denk hierbij aan dikte, glans, vloei, droogtijd, transparantie en duurzaamheid.

Veel schilders passen bij acryl alleen water toe, dit levert niet altijd het mooiste resultaat op. Met mediums kan men met minder verf betere, duurzamere resultaten bereiken.

Toevoeging van te veel water kan het pigment in de verf los maken van het bindmiddel; het pigment ligt dan onbeschermd op het schilderij en kan afgeven.

Welke toepassingen heb je voor Cobra Schilderpasta?

Cobra schilderpasta is een kleurloos en watervermengbaar medium dat in elke verhouding met Cobra watervermengbare olieverf kan worden gemengd.

De dikte is hetzelfde als die van de verf en de pasta zou dan ook omschreven kunnen worden als een watervermengbare olieverf zonder pigment.

Cobra Schilderpasta kent verschillende toepassingen.

  • Vermeerderen van de hoeveelheid verf. Cobra Schilderpasta kan in elke verhouding met de verf worden gemengd. Zo kan voor impasto-technieken van duurdere kleuren meer verf worden gemaakt zonder dat er een kleurverschil optreedt. Hoe meer pasta er wordt toegevoegd, hoe transparanter de verf zal zijn; afhankelijk van het type pigment zal dit in dikke lager echter niet of nauwelijks zichtbaar zijn.
  • In combinatie met transparante pigmenten kunnen doorzichtige dikkere lagen worden aangebracht met een glacerende werking. 
  • Verminderen van de kleurkracht. De kleurkracht van de verf zal afnemen evenredig aan de hoeveelheid Cobra Schilderpasta die wordt toegevoegd. Dit kan met name van belang zijn bij de Alla prima (nat in nat) techniek, als kleuren met sterk uiteenlopende kleurkracht op het schilderij in elkaar worden gemengd. Door meer Cobra Schilderpasta toe te voegen aan een sterkere kleur zal deze minder overheersen.   
Kan er Gesso gebruikt worden over een Cobra schilderij?

Olieverf heeft een vet en glad oppervlak waardoor de Gesso niet goed hecht.