Magenta

Een kleur met een bloedig verleden

Als één van de primaire kleuren, is Magenta niet meer weg te denken uit de schilderkunst. De kleurstof werd langs chemische weg in 1856 ontwikkeld en dankt haar naam aan de bloedige veldslag bij het Italiaanse Magenta. Vanwege de slechte lichtechtheid van de kleurstof, wordt het roodroze tegenwoordig gemaakt op basis van het pigment Quinacridone.

Magenta

Ten tijde van de Industriële Revolutie in de 19de eeuw, begint ook de opmars van de chemische wetenschap en ontdekt men dat de grondstoffen voor verf ook kunstmatig vervaardigd kunnen worden. Sindsdien wordt onderscheid gemaakt tussen natuurlijke en synthetische kleurstoffen en pigmenten. De namen van de natuurlijke kleurgevende stoffen zijn vaak makkelijk te herleiden. Ze refereren meestal aan de plant, het dier of de streek waar ze oorspronkelijk vandaan komen. Voorbeelden zijn Kraplak (van de Meekrapplant), Sepia (Latijn voor inktvis) en Indisch Geel (uit India). Bij synthetisch vervaardigde kleurstoffen en pigmenten ligt dit natuurlijk anders. Zoals ook duidelijk wordt bij de in 1856 ontwikkelde roodroze kleur, die in eerste instantie de onuitspreekbare naam Triaminotrifenylcarboniumchloride krijgt. Omdat de tint sterk overeenkomt met die van de fuchsia, wordt gemakshalve 'Fuchsine' gebruikt. Later wordt de officiële benaming Magenta. Al ging daar een uitermate bloedige strijd aan vooraf.

 

Slag om Magenta

In 1859 hebben Frankrijk en Oostenrijk elkaar de oorlog verklaard. De degens worden gekruist bij het kleine Italiaanse plaatsje Magenta, in de provincie Milaan. De Fransen nemen het met 54.000 man op tegen 58.000 Oostenrijkers. Door een verrassende manoeuvre weet de Franse minderheid de slag te winnen, al is de prijs die hiervoor wordt betaald erg hoog. Zo tellen de Fransen 4.000 en de Oostenrijkers maar liefst 5.700 doden en gewonden. Het slagveld ziet zo rood van bloed, dat  de drie jaar eerder ontdekte roodroze kleurstof vanaf dat moment de naam Magenta draagt.

 

Van kleurstof tot pigment

De kleurstof was echter nog niet geschikt voor het maken van dikke verf. Daarvoor diende het eerst langs chemische weg te worden neergeslagen op een kleurloos pigment, zodat er een zogenaamd 'verlakt pigment' ontstond. Hierdoor kon de roodroze kleur tevens tot pasteuze verf worden verwerkt. Neemt niet weg dat de lichtechtheid ook na deze ingreep verre van ideaal was. Tegenwoordig wordt het Magenta in Rembrandt verven dan ook gemaakt met het pigment Quinacridone, dat over een uitstekende lichtechtheid beschikt.

 

Kleurstof of pigment…

Hoe zit dat precies?

Als droog gekleurd poeder zijn kleurstof en pigment niet te onderscheiden. Het verschil wordt pas duidelijk bij vermenging met bind- of oplosmiddel. Lost het poeder op, zoals suiker in thee, dan is het een kleurstof en geschikt voor gebruik in bijvoorbeeld vloeibare inkten. Pigment leent zich daarentegen uitstekend voor het fabriceren van dikke, pasteuze verf. Een ander belangrijk verschil is de lichtechtheid. Kleurstof heeft onder invloed van licht sterk de neiging te vervagen, terwijl pigment over het algemeen veel langer zijn eigen, echte kleur vasthoudt.

Royal Talens heeft de kleur Magenta / Quinacridone in de volgende assortimenten:

  • Rembrandt olieverf, kleurnummer: 366
  • Rembrandt aquarelverf, kleurnummer: 366
  • Van Gogh olieverf, kleurnummer: 366
  • Van Gogh acrylverf, kleurnummer: 366
  • Van Gogh aquarelverf, kleurnummer: 366
  • Cobra watervermengbare olieverf, kleurnummer: 369
  • Amsterdam acrylverf Standard Series, kleurnummer: 369
  • Amsterdam acrylverf Expert Series, kleurnummers: 346, 363 en 366
  • Amsterdam olieverf, kleurnummer: 366
  • Talens Gouache Extra Fine quality, kleurnummer: 397