Indisch geel

Een nooit opgehelderd mysterie

Van Indisch Geel werd lange tijd gedacht dat het gewonnen werd uit de urine van Indiase koeien. En nog steeds is het raadsel omtrent de oorsprong van het prachtige goudgele pigment niet opgelost. Inmiddels maken kunstenaars sinds jaar en dag gebruik van synthetische alternatieven die qua kleur identiek zijn aan hun natuurlijke tegenhanger.

Indischgeel

Het is niet precies duidelijk wanneer Indisch Geel in Europa werd geïntroduceerd. Bekend is dat vanuit Azië tussen de 15de en 18de eeuw bruinige, stinkende ballen naar Europa werden geïmporteerd. Eenmaal opengebroken, bevatten ze een prachtig warmgeel poeder. Door de ballen te vermalen en te mengen met een bindmiddel als ei, olie of gom, werd de zo kenmerkende goudgele, transparante verf vervaardigd. De oorsprong van het pigment zou liggen in Perzië, China of India. Maar over de exacte herkomst doen de wildste verhalen de ronde.

Urine van koeien en nierstenen

De meest opmerkelijke is, dat het pigment gewonnen werd uit de urine van Indiase koeien. In de Noordoostelijke deelstaat Bihar zouden die enkel met jonge bladeren van de mangoboom worden gevoed.  Dit kleurde de urine knalgeel. Die werd opgevangen en vervolgens ingedampt, waarna het overgebleven pigment tot ballen werd gekneed. Omdat niet al het pigment werd uitgeplast, ontwikkelden de beesten steeds grotere nierstenen, waardoor het plassen zeer pijnlijk werd. Hierdoor trapten ze de emmers met kostbare urine omver, waarna rigoureuze maatregelen volgden en de dieren met leren riemen werden opgehangen. Er wordt zelfs beweerd dat de koeien alleen nog maar plasten, wanneer de schaamstreek werd gemasseerd. De productie zou onder meer vanwege de heilige status van de koe in 1908 verboden zijn.

Alternatieve theorieën

Het bewijs achter deze theorie is echter flinterdun. De enige concrete verwijzing komt uit een brief aan de Society of Arts uit 1883, waarin de heer Mukharij uit Calcutta zegt het proces met eigen ogen te hebben gezien. De Franse Schilder Merimee claimt in zijn boek 'The Art of Painting in Oil and Fresco' uit 1939 daarentegen, dat de kleur afkomstig is van een boomachtige struik. En de Schotse chemicus John Stenhouse  schrijft in 1844 dat het een plantaardig op magnesium neergeslagen sap betreft dat wordt ingekookt tot de consistentie van de ballen. Ook de Britse journaliste Victoria Finlay  trekt het verhaal van de 'Mangokoeien' in twijfel. In haar boek 'Colour, travels through the paintbox' oppert ze dat het waarschijnlijk is verzonnen om de Engelse overheerser letterlijk in de zeik te nemen.

Synthetisch alternatief

Vervaardigd uit urine of niet, wat er nog rest van het natuurlijke pigment wordt als collectors item verzameld. Het gele pigment is reeds lang geleden vervangen door synthetische alternatieven met dezelfde warmgele tint als het origineel.  Rembrandt aquarelverf Indisch Geel wordt gemaakt met uitermate stabiele pigmenten, waarvan de kleur bij museumverlichting voor ten minste 100 jaar gewaarborgd is.

Eigenschappen

Indisch Geel is een transparant warmgeel. In mengingen met blauwen geeft het een rijke schakering aan groenen. Indien de kleur met rood wordt vermengd, ontstaat een keur aan prachtige oranjes.

Royal Talens heeft de kleur Indischgeel in de volgende assortimenten:

  • Rembrandt aquarelverf, kleurnummer: 244
  • Van Gogh olieverf, kleurnummer: 244
  • Cobra watervermengbare olieverf, kleurnummer: 244